Ouders oorzaak van slechte tandverzorging kinderen

Op 5 november was te lezen in het Parool dat het slecht gaat met het kindergebit. Deskundigen in de Amsterdamse tandzorg maken zich grote zorgen. Tandartsen klagen dat ze steeds meer gaatjes bij kinderen zien, zegt Cor van Loveren. Hij is hoogleraar preventieve tandheelkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens Van Loveren zijn ouders gemakzuchtiger geworden als het om het onderhoud van de tanden van hun kroost gaat. Ook is het dieet steeds zoeter geworden, zegt Jaap Veerkamp, kindertandarts bij het Acta.

“Wie meer zoet eet, moet meer aan zijn gebit doen. En dat gebeurt niet.”

Uit onderzoek blijkt dat maar 38 procent van de vijfjarigen twee keer per dag poetst. Meer dan de helft van deze groep heeft al gaatjes. Bij negenjarigen is dat al 72 procent, blijkt uit onderzoek van TNO en het Acta. Yvonne is tandarts en werkt sinds mei van dit jaar in de Tandenpraktijk. Op woensdagmiddag behandeld zij vaak kinderen.

“Ik kom hier van alles tegen. Vanmiddag moet ik bijvoorbeeld de vulling vervangen van een kind van 4 jaar.”

In de wachtkamer zitten aan de grote houten tafel een moeder en haar twee kinderen. De dochter heeft een vriendinnetje meegenomen, voor de gezelligheid. Ze kijken samen naar mooie modellen met glanzende witte tanden in de tijdschriften die op tafel liggen en kijken af en toe uit de grote ramen van de praktijk naar de drukte op het Hoofddorpplein. “Er is hier altijd wel iets te zien en er komen geregeld mensen binnen voor een praatje of om iets te vragen”, vertelt eigenaar Danielle Stolk. De Tandenpraktijk is niet gespecialiseerd in tandheelkunde voor kinderen maar er komen wel steeds meer kinderen binnen.

Yvonne roept de moeder en haar twee kinderen naar binnen. De vriendin blijft in de wachtkamer.  Ze lopen achter Yvonne aan, een witte kamer in. Aan de muren alleen twee kleurige foto’s uit India. Eerst mag de zoon van 4 jaar in de tandartsstoel plaatsnemen. Hij vindt het duidelijk spannend. Yvonne kletst ontspannen met hem. Hij doet gewillig zijn mond open zodat Yvonne een kijkje kan nemen. “Ik heb zo gezien hoe het ervoor staat, dus het is vaak snel gepiept. Ik kijk of zijn tanden al door zijn gekomen en hoe het met de hygiëne is.” Het ziet er prima uit, maar de moeder moet wel op gaan letten van Yvonne want er zit wat plak op zijn tanden. Het kleine mannetje grijnst van oor tot oor als hij van assistente Nadecha een speeltje mag uitzoeken. “Omdat je zo stoer was”, zegt ze. Hierna neemt de moeder plaats. Zij lijkt meer gespannen dan haar kinderen, ze houdt haar handen stevig op elkaar. Haar zoontje kijkt nieuwsgierig wat de tandarts in haar mond doet. Zijn grote zus van 11 jaar houdt hem liefdevol vast. Dan is zij aan de beurt. Ze doet netjes haar mond open en ondergaat braaf alle handelingen. Ze weet wat er staat te gebeuren en lijkt het gewend. Yvonne vertelt dat deze moeder regelmatig met haar kroost op controle komt en haar kinderen weinig zoete drankjes geeft en ze goed laat poetsen. Dat ziet de tandarts graag. “Als dat niet gebeurd, krijg je dus al gaatjes in je melktanden.” Wel geeft Yvonne de moeder het advies minstens een keer per dag bij haar dochter na te poetsen. Het meisje heeft teveel plak. Yvonne geeft haar ook pilletjes mee zodat ze kan testen na het poetsen of alle viezigheid weg is.

Op de plek waar tandtechnieker Axe werkt aan protheses klinken schurende geluiden. Hij is aan het werk voor een 16 jarig meisje die bij hockey twee tanden verloor. Axe vertelt dat hij laatst zijn collega sprak over een uitbreiding. “Hij heeft een tandartsenpraktijk die gespecialiseerd is in werken met hele jonge kinderen. Hij moet soms onder narcose alle tanden van een melkgebit uit de mond van een klein kind trekken. Die zijn zo verrot dat er niets anders aan te doen is dan hopen dat ze met hun volwassen gebit anders omgaan. Hij breidt uit omdat hij de vraag niet meer aan kan in zijn huidige praktijk.”

 De volgende patiënt is een jongen van 11 jaar. Hij is alleen gekomen. Yvonne maakt een vervolgafspraak met hem voor volgende week en vraagt hem dan zijn ouders mee te nemen. “Ik moet even met je papa en mama praten over de ortho. Dat hoef jij niet alleen te beslissen.” Na de controle, foto’s maken en het fluor happen met fruitsmaak staat hij weer buiten.

De branche zit niet stil als het gaat om de mondverzorging van kinderen. Petra van Zuilen
is teamleider communicatie bij de
Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (NMT) vertelt dat zij recentelijk champagne hebben gevoerd om ouders te wijzen op het belang van goede tandverzorging bij kinderen. “Op het moment hebben wij geen plannen om weer campagne te gaan voeren. Dit hebben wij namelijk vrij recent al gedaan.” Het Ivoren Kruis doet momenteel samen met ACTA en TNO een groot onderzoek naar de oorzaken van cariës bij kinderen. Denise Duijster is onderzoeker bij ACTA en vertelt dat het in westerse landen de meest voorkomende ziekte bij kinderen blijft. En dat de risicogroepen niet in de praktijk komen en de huidige voorlichting daarom niet bij die groepen aankomt. Op de Tandenpraktijk is deze campagne niet opgemerkt.

De laatste patiënt van de dag komt met zijn vader en moeder binnen. In zijn handjes houdt hij twee knuffels vast. Zijn knokkels zijn wit van het knijpen. Een vulling is eruit gevallen en moet vervangen worden. De vorige keer dat hij hier was, moest er geboord worden. Zodra hij in de stoel ligt, begint hij te huilen. “Ik wil niehiet”, roept het 4-jarige ventje. Gelukkig helpt zijn moeder Yvonne en Nadecha met het vasthouden in de stoel. “Fijn dat die moeder ook zegt dat het heel vervelend is maar toch echt moet gebeuren. Ik heb hier ook wel eens ouders die bij een kik van hun kind de boel willen uitstellen. Maar meestal hebben de kinderen al pijn als ze hier komen. Dus dan is het geen optie om het niet te doen.” Yvonne krijgt het voor elkaar. Het jongetje mag na afloop een cadeautje uitzoeken. Hij heeft de stuiterbal die hij de vorige keer kreeg meegenomen. “We hebben speciale cadeautjes voor kinderen die heel stoer zijn geweest”, zegt Yvonne en laat hem de la vol vrolijke kinderboeken zien. “Ik heb niet heel erg mijn best gedaan”, zegt het jongetje en wijst naar de la met kleine cadeautjes. “Ik wil eigenlijk nog een bal want die verzamel ik.” Hij laat stralend zijn twee stuiterballen aan Danielle zien als zijn ouders afscheid nemen. “Kijk nu heb ik er twee, ik hoop dat ik er snel weer een krijg”, roept hij enthousiast. “Dat hoop ik niet hoor!”, zegt zijn moeder. “Dat heb je dus vooral zelf in de hand”, fluistert Yvonne als de deur achter het gezin sluit.

[Credits]                                              
Paulien Kreutzer is eigenaar van OneTwentyone Jongerenonderzoek

De Tandenpraktijk werd in 2006 opgericht door Danielle Stolk en is een tandheelkundige praktijk met uiteen lopende specialiteiten onder een dak. Er zijn tandartsen, een tandprotheticus en een tandtechnieker werkzaam. Tandarts Yvonne werkt op woensdagen in de praktijk en heeft op de woensdagmiddagen veel kinderen in haar stoel.