Amsterdamse souvenirwinkels: sex, drugs en klompen
door: Maartje Rooker
cursist
De Amsterdamse souvenirwinkel. Helverlicht en volgepropt met de meest wonderbaarlijke producten waar de gemiddelde Amsterdammer zijn stad nauwelijks in herkent. Toch zijn vrijwel al deze producten gebrandmerkt met de drie Andreaskruisen, het wapen van de stad. Een rondje souvenirshoppen door het 1012-gebied zorgt voor een beeld van Amsterdam dat de Gemeente al jaren probeert te ontkrachten.
“Die met blote vrouwen, penissen, bier en wiet verkopen het beste.” Aan de wand van Q&Q Tabak & Souvenirs op het Rokin, toont de Nepalese Shakuntala tientallen verschillende t-shirts in diverse kleuren en prints. Op de stellage ernaast staan bijna even zoveel soorten bekers, mokken en glazen. “Ik verkoop heel veel van die t-shirts en bekers.” Toeristen worden nauwelijks getrokken door producten met standaardafbeelding van een molen of tulp. “It’s all about sex and drugs,” meent Shakuntala. Favoriet is een t-shirt met het logo van Heineken omringd door ‘Stoned Again. Drunk Again. Horny Again.’
Een paar winkels verderop staat Bismate, ook uit Nepal, achter de toonbank van Souvenirs Yaucc. Ook zij moet het hebben van artikelen zonder de standaard klompen-koe-kitsch uitstraling. Porceleinen piemels, peper-en-zout-stellen in de vorm van neukende biggen en cannabis koekjes zijn juist populair. Bismates best verkochte artikel is de ‘bong’: een waterpijp waarmee hasj wordt gerookt. “Die verkoopt als een trein want die schijnt hier veel goedkoper te zijn dan in de meeste andere landen.”
Moni uit Bangladesh bestiert al jaren Rokin Souvenirs. Ook zijn winkel staat vol met seks- en drugsgerelateerde producten. Maar hij heeft ook een wand vol Delfts Blauw waarmee je wél bij je oma durft aan te komen. Achterin de winkel staat een kerstboom vol blauwwitte porseleinen ballen, omgeven door lieflijke boerentafereeltjes. Verkoopt dat nog? “Jawel, al is het veel minder dat voorgaande jaren. Het zijn vooral de wat oudere mensen die dit nog willen hebben.” Moni ervaart dat jongere reizigers meer voorin de winkel blijven hangen bij de asbakken met wietplaatjes, aanstekers met blote vrouwen en mushroomtea.
Het populairste souvenir van 2011 is de grinder, aldus Thea en Anke van Centre Souvenir in de Damstraat. Dit is een klein apparaatje van nog geen € 3 waarmee je grove of te natte stukken wiet vermaalt tot bruikbare kruimels voor je joint. Ze worden in alle soorten en maten verkocht; van strak zilver tot de bekende kleurrijke Louis Vuitton-print. Een hip gadget dat gemakkelijk is te matchen met je eigen stijl. “Die jongelui zijn verrast dat ze kunnen kiezen uit verschillende soorten grinders. Thuis kunnen ze maar één variant kopen. Ze nemen vaak meerdere varianten mee, voor zichzelf en als cadeau.”
Al deze souvenirs reizen Nederland uit en belanden over de hele wereld als herinnering aan Amsterdam. Snoepjes in de vorm van piemels en borsten, het Nationaal Monument op de Dam omhelst door blote vrouwen en borrelglaasjes die je aanmoedigen behalve dronken ook stoned te worden, sieren nu menig woonhuis in diverse buitenlanden. En dit alles met een duidelijk ondertekend met ‘Amsterdam’ en de Andreaskruisen.
De gemeente van Amsterdam probeert al jaren van het imago van Sodom en Gomorra af te komen. De Wallen worden aangepakt, menig coffeeshop wordt gesloten en via een steeds strenger drugs- en alcoholbeleid hoopt men excessen en ongeregeldheden in te dammen. Maar toeristen blijken nog steeds een voorkeur te hebben voor het clichébeeld van Amsterdam als vrijhaven voor drugs- en drankgenot. Souvenirwinkels spelen hier graag in op dit beeld, met alle soorten en maten...